استراتژی ادغام عمودی فورد: آیا او هواپیما هم می‌ساخت؟

در کتاب‌های مدیریتی درباره ادغام عمودی فورد زیاد خوانده‌ایم. سوال من این است که آیا آقای فورد در ادامه این استراتژی، کارخانه تولید هواپیما هم داشت یا فقط روی خودرو متمرکز بود؟”

پاسخ استاد موتابیان: رویای پرواز در دیربورن

بله، پاسخ مثبت است. هنری فورد به عنوان بخشی از استراتژی جسورانه ادغام عمودی خود، وارد صنعت هوانوردی نیز شد. او معتقد بود که باید تمام حلقه‌های زنجیره ارزش را در اختیار داشته باشد و برای رسیدن به این هدف، اقدامات زیر را انجام داد:

۱. تأسیس شرکت هواپیماسازی:

فورد شرکت هواپیماسازی خود را تأسیس کرد و هواپیمای مشهوری به نام فورد تریموتور (Ford Trimotor) را به بازار عرضه کرد. این هواپیما به دلیل بدنه فلزی و ظاهر خاصش، در بین عموم به «غاز حلبی» (Tin Goose) مشهور شد.

۲. هدف استراتژیک:

این اقدام صرفاً یک علاقه شخصی نبود؛ بلکه در راستای “خودکفایی کامل” بود. فورد می‌خواست تمام مراحل تولید، از استخراج مواد اولیه تا ساخت محصول نهایی (چه روی زمین و چه در آسمان) را در کنترل داشته باشد. کارخانه هواپیماسازی فورد در دیربورن، میشیگان، نمادی از این تفکر بود که “تولید انبوه” می‌تواند در هر صنعتی، حتی صنایع پیچیده‌ای مثل هوافضا، پیاده‌سازی شود.

💡 تحلیل ناب اندیشان:

اگرچه فورد در ادغام عمودی پیشگام بود، اما سیستم “تولید ناب” (تویوتا) بعدها ثابت کرد که تمرکز بر شایستگی‌های اصلی و ایجاد شبکه تأمین‌کنندگان قدرتمند (به جای مالکیت همه چیز)، مدل پایدارتری برای بهره‌وری است.

اگر می‌خواهید بدانید سیستم فورد چگونه به سیستم تویوتا تکامل یافت، پیشنهاد می‌کنیم فصل اول و دوم کتاب مرجع تولید ناب را مطالعه کنید تا مسیر تاریخی این تحول را دقیق‌تر بشناسید.