پوکا یوکه

نگاه کلی به کتاب
کتاب «پوکا-یوکه»، گردآوری‌شده توسط مؤسسه بهره‌وری آمریکا، یکی از کاربردی‌ترین منابع در زمینه کنترل کیفیت است. این کتاب به جای تئوری‌پردازی‌های پیچیده، ۱۰۰ مثال واقعی و تصویری از کاربرد پوکا-یوکه را در کارخانه‌های مختلف ژاپنی (از خودروسازی و صنایع سنگین تا لوازم صوتی) به نمایش می‌گذارد. در این کتاب به روشنی تفاوت میان «خطا» (اشتباه طبیعی انسان مانند فراموشی، درک اشتباه یا کندی) و «عیب» (رسیدن خطا به محصول نهایی) کالبدشکافی شده و ابزارهای تماسی و غیرتماسی برای پیشگیری از آن‌ها معرفی می‌شوند.

آموزش کاربردی: استقرار سیستم «کنترل کیفیت صفر» (ZQC)
یکی از آموزه‌های بی‌نظیر این کتاب، جایگزینی کنترل آماری فرآیند (SPC) با سیستم «کنترل کیفیت صفر» (ZQC) است. شینگو معتقد است آمار تنها یک حدس خوب است و باز هم درصدی از عیوب را می‌پذیرد، اما ZQC عیوب را به صفر می‌رساند.
برای پیاده‌سازی این آموزش، باید سه جزء را در خطوط تولید خود مستقر کنید:
بازرسی منشأ (Source Inspection): به جای بررسی محصول نهایی، «عواملی» که باعث بروز عیب می‌شوند (مثل تنظیمات دستگاه یا موقعیت قطعه کار) را در همان سرمنشأ کنترل کنید.
بازرسی صددرصدی با پوکا-یوکه: از ابزارهای ارزان و خودکار (مانند کلیدهای حد، پین‌های راهنما و سنسورها) برای بررسیِ تک‌تکِ محصولات در حین تولید استفاده کنید.
اقدام فوری: سیستم را طوری طراحی کنید که به محض رخ دادن یک خطا، دستگاه به طور اتوماتیک خاموش شده و تا رفع ریشه‌ای مشکل، روشن نشود.

این کتاب برای چه کسانی است؟
مدیران کارخانه و سرپرستان تولید: برای تغییر فرهنگِ سرزنشِ کارگران و حرکت به سمتِ طراحی سیستم‌هایی که در آن‌ها انجام کارِ اشتباه غیرممکن است.
مهندسان طراحی، ساخت و ابزارسازی: برای الگوبرداری از صدها ایده‌ی مکانیکی و الکترونیکیِ ارزان‌قیمت (مانند اصلاح جیگ‌ها، فیکسچرها و افزودن بلوک‌های کمکی).
مدیران تضمین کیفیت: برای عبور از بازرسی‌های نمونه‌گیری و استقرار سیستم‌های کشفِ خطا در همان لحظه‌ی وقوع و ادغام کیفیت با فرآیند تولید.